Hazena: Neodoljive hazenašice ili nešto više?

2359

5cakxjMlađe generacije su priču o duhu tridesetih godina prošlog veka, Moši i Tirketu, BSK-u i Jugoslaviji, ali i priču o ženama u sportu mogle da čuju u filmu „Montevideo, Bog te video“. Ipak, skoro neprimetno, provlači se tu i jedna priča o sportistkinjama nekog neodoljivog šarma i simpatične privlačnosti – hazenašicama. Hazena, pretežno ženska sportska igra loptom između dve ekipe koje nastoje da ubace loptu u protivnički gol, postala je popularna među ženskom omladinom u Češkoj, a između dva rata se igrala i u Jugoslaviji. Hazena daje ženama potpuno novi značaj u sportu.

Finalni dan USSB

 

Počeci

Prvi oblici hazene datiraju još od 1905. godine. Začetnik te igre je češki učitelj fiskulture Anton Krištof.  Anton Krištof je svoje učenike upoznao sa hazenom na Akademiji na Strahovu, gde je 1907. godine osnovao ekipu. 1908. godine izdata su pravila igre pod nazivom Hazena. Godinu dana kasnije  osnovao je najpre Saveznu komisiju hazenaških ekipa u Pragu. Godine 1911. hazenu je kao sport priznao i Češki olimpijski odbor, a godinu dana kasnije je bila prikazana na VI Svesokolskom sletu održanom u Pragu.

hazena-historie-2

1918. godine Čeh Jaro Trantina izdaje nova, prerađena pravila hazene. Dve godine kasnije je osnovan Čehoslovački savez hazene i ženskih sportova, a već 1921. u Parizu je osnovana Međunarodna federacija ženskih sportova, koja je uvrstila hazenu u program svetskih sportskih igara žena. Naredne godine, igračice hazene iz Čehoslovačke prikazale su tu igru radi propagande u Monte Karlu i Parizu.

 

Prvi susreti

Između 1923. i 1924. održani su prvi međunarodni susreti u hazeni, i to između reprezentacija Čehoslovačke, Francuske, Jugoslavije i Poljske. Prvo Svetsko prvenstvo u hazeni održano je 1930. godine na III svetskim sportskim igrama žena u Pragu. Reprezentacija Jugoslavije osvojila je drugo mesto i srebrnu medalju, pobedivši Poljsku (9 : 2), a poražena je u igri sa Čehoslovačkom (5 : 8). Posle IV  svetskih sportskih igara žena rasformirana je  Međunarodna federacija za ženske sportove, što je u određenoj meri uticalo i na opadanje interesovanja za žensku hazenu.

358rsco

Hazena se prvi put u jugoslovenskim zemljama pojavljuje 1920. godine, kao interna školska igra u Prvom đačkom sportskom klubu Olimpija u Slavonskom Brodu. Nakon Slavonskog Broda, Osijeka i Vukovara, ta igra je prihvaćena i u brojnim mestima Slavonije i Srema. U Beogradu je sekciju hazene pokrenuo Čeh K. Stanjek među tamošnjim zemljacima, a zatim su sekciju hazene formirali prvo u Beogradskom sportskom klubu (BSK) pod vođstvom S. Popovića, pa zatim i u sportskom klubu Jugoslavija. Na području Vojvodine, prva sekcija hazene osnovana je 1921. u Velikom Bečkereku (danas Zrenjanin) u sportskom klubu Kadima. Posle toga, sekcije su osnovane još i u Subotici, Somboru, Novom Sadu, Vršcu i Beloj Crkvi.  Godine 1921. u Varaždinskom športskom klubu (VŠK) osnovana je sekcija hazene, a u Zagrebu su hazenu iste godine, u skromnim prilikama igrale učenice gornjogradske II ženske gimnazije. Prvu javnu utakmicu odigrale su hazenašice zagrebačkog HAŠK-a (A-tim i B-tim) 30. jula  1922. godine, a petnaest dana iza toga, odigrale su prvu međunarodnu utakmicu sa SK Židenice iz Brna.

 

Takmičenja

FUDBAL-RUKOMET-HAZENA-BASK-a-BEOGRAD-STARA-RAZGLEDNI_slika_XL_7896357

Pošto je hazena 18. juna 1923. pridružena Jugoslovenskom lako-atletskom savezu, prihvaćen je prevod pravila igre V.Chylaka, Čehoslovačkog saveza hazene i ženskih sportova u Pragu. Prema tim pravilima, svaka ekipa hazene se sastojala od sedam igračica (igrača): golman, jedan odbrambeni igrač, dva pomagača i tri napadača. Posle osnivanja samostalnog Jugoslovenskog hazena saveza 1924. godine i organizovanja regionalnih podsaveza ( u Ljubljani, Zagrebu, Beogradu, Velikom Bečkereku, a 1932. i u Slavonskom Brodu ), redovno su održavana podsavezna prvenstva, u koja su bile uključene i brojne ekipe iz manjih mesta. Prvi međunarodni susret reprezentacije Jugoslavije održan je 28. juna 1924. godine u Beogradu s reprezentacijom Čehoslovačke (3 : 8). Prvenstva Jugoslavije u hazeni, organizovana s prekidima od 1925. do 1938. godine, osvajale su sledeće ekipe:

  • BSK, Beograd (1925)
  • HŠK Concordia, Zagreb (1927., 1931., 1932., 1933., 1934. i 1937.)
  • SSK Maribor, Maribor (1928)
  • SK Viktorija, Slavonski Brod (1935)
  • HAŠK, Zagreb (1938.)

Na međunarodnom planu, Jugoslavija je svoj najveći uspeh u hazeni postigla osvajanjem svetskog prvenstva u Londonu 1934. godine, gde je jugoslovenska reprezentacija u finalnoj utakmici pobedila Čehoslovačku rezultatom 6:4, sa igračicama:

  • M. Cimperman, F. Bernik, A. Oman, Z. Tonković-Cuvaj, N. Bobinsky, Z. Radović-Kunštek i I. Tonković; rezerve: E. Gršetić, K. Mihočinović i M. Lovrenčić

 

Pravila, pravila

Za hazenu je potrebno igralište i obliku pravougaonika dužine od 48m do 51m i širine od 30m do 34m. Najidealnije su dimenzije igrališta 48m x 32m. Igralište je podeljeno na tri polja (zone), i to na dva odbrambena polja ispred golova i na jedno polje u sredini. Odbrambena polja imaju konstantnu dužinu od po 16m, dok je dužina srednjeg polja zavisna od dužine celog igrališta i kreće se od 16m do 19m. Golovi su visine 2,40m i širine 2m. Ispred golova je polukružnom linijom poluprečnika od 6m obeležen golmanov prostor. Šest metara ispred sredine gola nalazi se linija za kazneni udarac (šesterac).

Narodni_hazena

Hazena se igra kožnom loptom obima 62-68cm i težine 300-350g. Jedna ekipa se sastoji od sedam igračica (igrača): tri napadača, dva pomagača, odbrambenog igrača i golmana. Igra traje 2×30 minuta za muškarce i 2×25 minuta za žene. Strane igrališta i početno bacanje biraju se analogno drugim igrama loptom. Igračice nastoje da brzim, jednostavnim ili složenijim kombinacijama dođu u povoljnu situaciju za bacanje odnosno šutiranje lopte u protivnički gol. U tome ih, sa težnjom da im oduzmu loptu na dopušten način i brzim kontra-napadom ugroze gol, sprečavaju igračice protivničke ekipe.

Igračicama hazene ograničeno je kretanje u pojedinim zonama. Golman i odbrambeni igrač smeju slobodno da se kreću samo u svojoj odbrambenoj zoni, oba pomagača samo u prve dve zone (odbrambenoj i srednjoj), s tim da pomagačima nije dozvoljeno da pred sopstvenim golom udju u golmanov prostor. Sve tri igračice napadačkog reda mogu se kretati u srednjoj zoni i celoj zoni protivničke odbrane, ne izuzimajući ni golmanov prostor. Međutim, bacanje lopte u protivnički gol može se izvesti samo izvan linije golmanovog prostora odnosno neposredno sa same linije.

 

Taktika

U svakoj igri, pa tako i u hazeni, taktika pre svega zavisi od stepena savladane tehnike i od psihofizickih sposobnosti igračica. Elementi taktike dele se na zadatke koji se izvode bez lopte i na zadatke koji se izvode sa loptom. Igračice ekipe koja je u posedu lopte, ukoliko žele da je zadrže, moraju se prvo osloboditi protivničkih igračica i postaviti u povoljan položaj. Za savladavanje takvog taktičkog elementa potrebno je redovno uvežbavati dodavanje lopte igračici koja utrčava u slobodan prostor. Igračice ekipe koja nije u posedu lopte treba da tačnim pokrivanjem i pretrčavanjem protivničkih igračica usmere svoju pažnju na uspešno oduzimanje lopte.16kdkc9

Na treningu hazene posebnu pažnju treba usmeriti na usavršavanje startne brzine i brzinske istrajnosti, elastičnosti i mekoći pri hvatanju visokih i niskih lopti, okretnosti za lakše prelaženje i nadmudrivanje igračica u protivničkoj odbrani, za primenu izmene mesta, brzog zaustavljanja i promene smera trčanja. Te osobine i sposobnosti stiču se treninzima, u čijem su sadržaju zastupljene i različite atletske discipline.

Hazena je uvela dame u sport na velika vrata, a pored toga je kasnije  omogućila i značajan napredak i razvitak rukometa. Hazena se igra i danas, naravno najviše u svojoj domovini, Češkoj, tako da priča o slatkim hazenašicama ne postoji samo na filmskom platnu. Iako danas ne tako popularan sport u Srbiji, svakako je na našim prostorima bila važan faktor za razviće svih ženskih sportova.

Fejsbuk komentari

Finalni dan USSB